Extractie & antistolling

NL

Extractie & antistolling

Volledige naslag · Versie 0.2.0 · Bijgewerkt

Geplande extracties bij gebruik van antitrombotica.

Geen berekening van een persoonlijk stop-, herstart- of overbruggingsschema.

Medicatie
18 vermeldingen

Medicijnverkenner

18 vermeldingen

Voorbereiden

Wat wil je raadplegen?

Kies een medicatiegroep of een onderwerp rond de ingreep.

Bloedingsrisico en tromboserisico

Tijdelijk stoppen kan het tromboserisico verhogen. De afweging hangt samen met de ingreep, de medicatie en de patiënt.

TAR

Eén trombocytenaggregatieremmer

Mono-TAR

Bij een extractie met laag ingeschat bloedingsrisico wordt één TAR volgens KIMO voortgezet. Bij meerdere antitrombotica hoort een afzonderlijke afstemming.

TAR

Stof- en herkenningsnamen

Orale TAR's uit het mondzorgoverzicht. Acetylsalicylzuur en carbasalaatcalcium zijn salicylaten. Clopidogrel, prasugrel en ticagrelor zijn P2Y12-remmers. Dipyridamol behoort tot de overige orale TAR's.

Salicylaten: acetylsalicylzuur en carbasalaatcalcium. P2Y12-remmers: clopidogrel, prasugrel en ticagrelor. Overige orale TAR: dipyridamol.

De handelsnamen helpen bij herkenning; controleer de werkzame stof op het actuele medicatieoverzicht. Controleer de volledige medicatie, ook op andere antitrombotica.

Controleer alle werkzame stoffen en andere antitrombotica op het actuele medicatieoverzicht.

  • Acetylsalicylzuur — Acetylsalicylzuur Cardio, Acetylsalicylzuur Neuro, Aspirine Protect.
  • Carbasalaatcalcium — Ascal '38', Ascal Cardio (Neuro), Carbasalaatcalcium Cardio.
  • Clopidogrel — Clopidogrel, Grepid, Iscover, Plavix.
  • Dipyridamol — Dipyridamol, Persantin.
  • Prasugrel — Efient, Prasugrel.
  • Ticagrelor — Brilique, Ticagrelor.

VKA

Acenocoumarol of fenprocoumon, zonder ander antitromboticum

Recente INR nodig

KIMO hanteert voor voortzetten bij een extractie een INR van maximaal 3,5, bepaald in de laatste 24 uur. Het bloedingsrisico en de lokale maatregelen blijven onderdeel van de afweging.

Meer dan een INR-grens

Een passende INR sluit andere risicoverhogende factoren niet uit. Bij verhoogd risico is voorafgaande afstemming nodig; gebruik deze grens niet als zelfstandig behandelbesluit.

VKA

Stof- en herkenningsnamen

Acenocoumarol en fenprocoumon zijn de twee VKA-stofnamen in het Nederlandse geneesmiddelenoverzicht. Het zijn cumarines die de werking van vitamine K tegengaan.

Acenocoumarol en fenprocoumon zijn cumarines die de werking van vitamine K tegengaan.

De handelsnaam helpt bij herkenning; controleer de werkzame stof op het actuele medicatieoverzicht.

Controleer de werkzame stof op het actuele medicatieoverzicht.

  • Acenocoumarol — Acenocoumarol.
  • Fenprocoumon — Fenprocoumon, Marcoumar.

DOAC

Eén direct werkend oraal anticoagulans

Laag bloedingsrisico

Bij een vooraf laag ingeschat bloedingsrisico hoeft de DOAC volgens de landelijke richtlijn niet te worden onderbroken.

DOAC

Stof- en herkenningsnamen

Vier DOAC-stofnamen staan in het Nederlandse geneesmiddelenoverzicht. Apixaban, edoxaban en rivaroxaban remmen factor Xa; dabigatran remt trombine.

Factor Xa-remmers: apixaban, edoxaban en rivaroxaban. Trombineremmer: dabigatran.

De handelsnamen helpen bij herkenning; controleer de werkzame stof op het actuele medicatieoverzicht.

Controleer de werkzame stof op het actuele medicatieoverzicht.

  • Apixaban — Apixaban, Eliquis.
  • Dabigatran — Dabigatran, Pradaxa.
  • Edoxaban — Lixiana.
  • Rivaroxaban — Rivaroxaban, Xarelto.

LMWH

Regulier gebruik van één laagmoleculairgewichtheparine

Regulier gebruik

Voor regulier LMWH-gebruik noemt KIMO bij een extractie met laag ingeschat bloedingsrisico voortzetten als uitgangspunt, met lokale maatregelen.

LMWH

Stof- en herkenningsnamen

Laagmoleculairgewichtheparinen zijn injecteerbare antistollingsmiddelen. Deze vier stofnamen horen bij de LMWH-groep in het Nederlandse geneesmiddelenoverzicht.

LMWH zijn injecteerbare laagmoleculairgewichtheparinen.

De handelsnamen uit de mondzorgbronnen helpen bij herkenning en kunnen afwijken van actuele productnamen. Controleer de werkzame stof op het medicatieoverzicht.

Controleer de werkzame stof; herkenningsnamen kunnen afwijken van actuele productnamen.

  • Dalteparine — Fragmin.
  • Enoxaparine — Enoxaparine, Clexane, Enoxaparine Becat, Inhixa.
  • Nadroparine — Fraxiparine, Fraxiparine forte; in het KIMO-overzicht ook Fraxodi.
  • Tinzaparine — Innohep.

Combinaties

Meerdere antitrombotica, ook twee TAR's

Vooraf een gezamenlijk plan

Overleg vooraf

Bij combinaties met VKA of LMWH overlegt de mondzorgverlener met de trombosedienst of het expertisecentrum. Bij andere combinaties is afstemming met de voorschrijver nodig.

Bij combinaties met VKA of LMWH: overleg met trombosedienst of expertisecentrum; anders met de voorschrijver.

Ook de timing van de ingreep bespreken

Timing en uitstel

Bij gecombineerde antistolling en plaatjesremming adviseert de landelijke module om waar mogelijk uitstel te overwegen totdat de indicatie voor de combinatie is vervallen. Als uitstel niet wenselijk of mogelijk is, wordt het beleid per middel afgestemd.

Bij antistolling met plaatjesremming: overweeg zo mogelijk uitstel tot de indicatie voor de combinatie vervalt. Is uitstel niet wenselijk of mogelijk, stem dan per middel af.

Combinaties

Meerdere werkzame stoffen herkennen

Combinaties herkennen

Controleer het aantal antitrombotische werkzame stoffen, niet alleen het aantal verpakkingen. Een vaste combinatie kan twee TAR's bevatten.

Tel antitrombotische werkzame stoffen, niet verpakkingen; een vaste combinatie kan twee TAR's bevatten.

Ook apart voorgeschreven antitrombotica kunnen samen een combinatie vormen. De volledige medicatielijst bepaalt welke groepen betrokken zijn.

Controleer ook afzonderlijk voorgeschreven antitrombotica op de volledige medicatielijst.

  • Clopidogrel + acetylsalicylzuur — vaste combinatie van twee TAR's; herkenningsnaam Duoplavin.
  • Dipyridamol + acetylsalicylzuur — vaste combinatie van twee TAR's; herkenningsnamen Asasantin en Dipyridamol/acetylsalicylzuur.
  • Losse verpakkingen — controleer ook of twee TAR's of middelen uit verschillende antitrombotische groepen tegelijk worden gebruikt.

Bloedingsrisico

Klinisch inschatten

Beoordeel het risico van de ingreep én de patiënt. Relevante factoren zijn onder meer:

  • Een technisch lastige ingreep of uitgebreid wondgebied.
  • Een wond die niet primair kan worden gesloten of waarop geen goede compressie mogelijk is.
  • Infectie van het operatiegebied.
  • Kwetsbaarheid van de patiënt.

Niet automatisch laag risico

De landelijke tabel onderscheidt extracties zonder en met risicoverhogende factoren. Bij verhoogd risico worden maatregelen en medicatiebeleid vooraf afgestemd. Deze toepassing kent geen risicoscore.

Maatregelen rond de ingreep

KIMO noemt onder meer een kleiner wondoppervlak, gefaseerd behandelen en zo nodig aanvullende lokale maatregelen. Wanneer dit naar verwachting onvoldoende is, is overleg met de betrokken voorschrijver of trombosedienst nodig.

Lokale maatregelen

Hechten en wondzorg

KIMO adviseert na een bloedige ingreep te hechten, ongeacht het gebruikte antitromboticum of een eventuele tijdelijke onderbreking.

Lokale maatregelen

Tranexaminezuur

Aanvullend noemt KIMO tranexaminezuur 5%: de wond voorzichtig walsend spoelen of bijten op een ermee doordrenkt gaasje. Bij één TAR kan tranexaminezuur achterwege blijven.

Voorbereiding en aanvullende maatregelen

Regel het middel tijdig vanwege de bereidingstijd. Resorbeerbare wondverbanden worden niet routinematig aanbevolen; ze kunnen bij risicoverhogende factoren worden overwogen.

KIMO beschrijft 10 ml gedurende 2 minuten, viermaal per dag, gedurende 2 tot 5 dagen zolang de wond bloedt; bijten op een doordrenkt gaasje is het alternatief.

Overleg & uitleg

Maak afspraken vóór de ingreep

Stem bij noodzakelijk overleg de aard en datum van de ingreep, het bloedingsrisico en het medicatiebeleid af. Leg de afspraken vast in het eigen patiëntendossier.

  • Bij VKA: bespreek een INR-controle binnen 24 uur vóór de ingreep.
  • Informeer de trombosedienst bij VKA uiterlijk een week vooraf over datum en type ingreep.
  • Meld relevante complicaties na de ingreep aan de betrokken behandelaar.

Bespreek met de patiënt

Bespreek het bloedingsrisico bij voortzetten en het tromboserisico bij tijdelijk stoppen. Als onderbreking wordt afgesproken, hoort daar een duidelijk herstartadvies bij. Ga na of de patiënt de uitleg begrijpt.

Pijnstilling & nazorg

NSAID's vermijden als pijnstiller

KIMO adviseert bij antitromboticagebruik na een bloedige ingreep geen NSAID's voor te schrijven, vanwege extra bloedingsrisico. Dit geldt ook als het antitromboticum tijdelijk is onderbroken.

Heldere nazorgafspraken

Geef uitleg over wondzorg, de afgesproken pijnstilling en bij wie de patiënt ook buiten openingstijden terechtkan. Bij aanhoudend bloeden neemt de patiënt contact op met de dienstdoende mondzorgverlener.

  1. Bloedige ingrepen in de mondzorg, bij patiënten die antitrombotica gebruiken

    Kennisinstituut Mondzorg (KIMO) · Juni 2025

    Gepubliceerd: · Geraadpleegd:

    Open de bron: Bloedige ingrepen in de mondzorg, bij patiënten die antitrombotica gebruiken (nieuw tabblad)

    https://www.hetkimo.nl/wp-content/uploads/2026/08/2025.06.13-KPR-Antitrombotica-Richtlijn.pdf

    • Doel en doelgroep, p. 11

      Voorbereiden

    • Uitgangsvraag 1, p. 20

      TAR · LMWH

    • Uitgangsvraag 1, tabel en Kader 1; bijlage 7, p. 20, 68

      TAR

    • Bijlage 7, stof- en handelsnamen; herkenningsnamen uit het mondzorgoverzicht van 25 augustus 2019, p. 68–69

      TAR · LMWH

    • Uitgangsvraag 1 en 4, p. 20, 40

      VKA · Combinaties

    • Uitgangsvraag 1, tabel, p. 20

      VKA · LMWH

    • Uitgangsvraag 1, tabel; Uitgangsvraag 4, stroomdiagram, p. 20, 40

      VKA · Combinaties

    • Bijlage 7, stof- en handelsnamen, p. 68–69

      VKA · DOAC

    • Afkortingen en bijlage 7, p. 10, 68

      DOAC

    • Uitgangsvraag 1, tabel en Kader 1, p. 20

      LMWH

    • Uitgangsvraag 1, tabel; Bijlage 7, Combi-TAR en stof- en handelsnamen, p. 20, 68–69

      Combinaties

  2. Antitrombotica: inschatten bloedingsrisico

    KIMO · Richtlijn 2025, uitgangsvraag 1

    Geraadpleegd:

    Open de bron: Antitrombotica: inschatten bloedingsrisico (nieuw tabblad)

    https://www.hetkimo.nl/richtlijnen/antitrombotica/inschatten-bloedingsrisico/

    • Uitgangsvraag 1, tabel en Kader 1

      TAR

    • Kader 1

      Bloedingsrisico

    • Kader 1, factoren die het bloedingsrisico vergroten

      Bloedingsrisico

    • Aanbevelingen en Overwegingen

      Bloedingsrisico

  3. Antitrombotica: lokale maatregelen

    KIMO · Richtlijn 2025, uitgangsvraag 2

    Geraadpleegd:

    Open de bron: Antitrombotica: lokale maatregelen (nieuw tabblad)

    https://www.hetkimo.nl/richtlijnen/antitrombotica/lokale-maatregelen/

    • Uitgangsvraag 2

      Lokale maatregelen

    • Uitgangsvraag 2, Aanbevelingen

      Lokale maatregelen

    • Uitgangsvraag 2, Aanbevelingen en Overwegingen

      Lokale maatregelen

    • Aanbevelingen; Overwegingen

      Lokale maatregelen

  4. Antitrombotica: patiënten informeren

    KIMO · Richtlijn 2025, uitgangsvraag 3 en patiënteninformatie

    Geraadpleegd:

    Open de bron: Antitrombotica: patiënten informeren (nieuw tabblad)

    https://www.hetkimo.nl/richtlijnen/antitrombotica/patienten-informeren/

    • Uitgangsvraag 3, Overwegingen

      Voorbereiden

    • Patiënteninformatie, Wat moet u niet doen?

      Lokale maatregelen · Pijnstilling & nazorg

    • Uitgangsvraag 3

      Overleg & uitleg

    • Uitgangsvraag 3, Aanbevelingen

      Overleg & uitleg

    • Patiënteninformatie

      Pijnstilling & nazorg

    • Patiënteninformatie, Wanneer moet u contact opnemen?

      Pijnstilling & nazorg

  5. Antitrombotica: taakverdeling in de keten

    KIMO · Richtlijn 2025, uitgangsvraag 4

    Geraadpleegd:

    Open de bron: Antitrombotica: taakverdeling in de keten (nieuw tabblad)

    https://www.hetkimo.nl/richtlijnen/antitrombotica/taakverdeling-in-de-keten/

    • Uitgangsvraag 4

      Overleg & uitleg

    • Taken en verantwoordelijkheden; Bij patiënten die een VKA gebruiken

      Overleg & uitleg

    • Communicatie met de patiënt

      Pijnstilling & nazorg

  6. Antitrombotica: NSAID-beleid

    KIMO · Richtlijn 2025, uitgangsvraag 5

    Geraadpleegd:

    Open de bron: Antitrombotica: NSAID-beleid (nieuw tabblad)

    https://www.hetkimo.nl/richtlijnen/antitrombotica/nsaid-beleid/

    • Uitgangsvraag 5

      Pijnstilling & nazorg

    • Uitgangsvraag 5, Aanbevelingen

      Pijnstilling & nazorg

    • Aanbevelingen; Overwegingen

      Pijnstilling & nazorg

  7. Antitrombotisch beleid: periprocedureel beleid

    Cluster Antitrombotisch beleid / Richtlijnendatabase · Module 1 mei 2026

    Gepubliceerd: · Geraadpleegd:

    Open de bron: Antitrombotisch beleid: periprocedureel beleid (nieuw tabblad)

    https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/antitrombotisch_beleid/periprocedureel_beleid_bij_antistolling.html

    • Tabel 1, MKA-chirurgie en tandheelkunde

      TAR

    • Tabel 1, MKA-chirurgie en tandheelkunde; Werkwijze rondom de operatie/ingreep

      TAR · VKA · Bloedingsrisico

    • Tabel 1

      VKA · DOAC · LMWH · Bloedingsrisico

    • Werkwijze rondom de operatie/ingreep

      DOAC

    • Tabel 1; Werkwijze rondom de operatie/ingreep

      LMWH

  8. Periprocedureel beleid bij DOACs, inclusief lage dosis DOAC's

    Cluster Antitrombotisch beleid / Richtlijnendatabase · Module 1 mei 2026

    Gepubliceerd: · Geraadpleegd:

    Open de bron: Periprocedureel beleid bij DOACs, inclusief lage dosis DOAC's (nieuw tabblad)

    https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/antitrombotisch_beleid/periprocedureel_beleid_bij_antistolling/periprocedureel_beleid_bij_doacs_inclusief_lage_dosis_doac_s.html

    • Aanbeveling

      DOAC

    • Aanbeveling; Ingrepen met laag bloedingsrisico

      DOAC

    • Aanbeveling; Preprocedurele evaluatie patiënt op een DOAC

      DOAC

  9. Periprocedureel beleid bij combinatie van antitrombotica

    Cluster Antitrombotisch beleid / Richtlijnendatabase · Module 1 mei 2026

    Gepubliceerd: · Geraadpleegd:

    Open de bron: Periprocedureel beleid bij combinatie van antitrombotica (nieuw tabblad)

    https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/antitrombotisch_beleid/periprocedureel_beleid_bij_antistolling/periprocedureel_beleid_bij_combinatie_van_antitrombotica.html

    • Aanbeveling

      Combinaties

    • Aanbeveling, voetnoot

      Combinaties

  10. Periprocedureel beleid TARs

    Nederlandse Internisten Vereniging / Richtlijnendatabase · Module 15 april 2021; beoordeeld 24 maart 2021

    Gepubliceerd: · Geraadpleegd:

    Open de bron: Periprocedureel beleid TARs (nieuw tabblad)

    https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/antitrombotisch_beleid/periprocedureel_beleid_bij_antistolling/periprocedureel_beleid_tars.html

    • Aanbeveling

      Combinaties

    • Aanbeveling, Wanneer staken dual antiplatelet therapy

      Combinaties

  11. Salicylaten als trombocytenaggregatieremmer

    Zorginstituut Nederland / Farmacotherapeutisch Kompas · Geneesmiddelgroep, geraadpleegd 9 november 2026

    Geraadpleegd:

    Open de bron: Salicylaten als trombocytenaggregatieremmer (nieuw tabblad)

    https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepsteksten/salicylaten_als_trombocytenaggregatieremmer

    • Geneesmiddelenoverzicht salicylaten als trombocytenaggregatieremmer

      TAR

  12. P2Y12-remmers

    Zorginstituut Nederland / Farmacotherapeutisch Kompas · Geneesmiddelgroep, geraadpleegd 9 november 2026

    Geraadpleegd:

    Open de bron: P2Y12-remmers (nieuw tabblad)

    https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepsteksten/p2y12_remmers

    • Geneesmiddelenoverzicht P2Y12-remmers: orale clopidogrel, prasugrel en ticagrelor

      TAR

  13. Trombocytenaggregatieremmers, overige

    Zorginstituut Nederland / Farmacotherapeutisch Kompas · Geneesmiddelgroep, geraadpleegd 9 november 2026

    Geraadpleegd:

    Open de bron: Trombocytenaggregatieremmers, overige (nieuw tabblad)

    https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepsteksten/trombocytenaggregatieremmers__overige

    • Geneesmiddelenoverzicht trombocytenaggregatieremmers, overige: dipyridamol

      TAR

    • Geneesmiddelenoverzicht trombocytenaggregatieremmers, overige: clopidogrel/acetylsalicylzuur

      Combinaties

  14. Vitamine K-antagonisten

    Zorginstituut Nederland / Farmacotherapeutisch Kompas · Geneesmiddelgroep, geraadpleegd 9 november 2026

    Geraadpleegd:

    Open de bron: Vitamine K-antagonisten (nieuw tabblad)

    https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepsteksten/vitamine_k_antagonisten

    • Geneesmiddelenoverzicht vitamine K-antagonisten; Werkingsmechanisme

      VKA

  15. Directwerkende orale anticoagulantia

    Zorginstituut Nederland / Farmacotherapeutisch Kompas · Geneesmiddelgroep, geraadpleegd 9 november 2026

    Geraadpleegd:

    Open de bron: Directwerkende orale anticoagulantia (nieuw tabblad)

    https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepsteksten/directwerkende_orale_anticoagulantia

    • Geneesmiddelenoverzicht directwerkende orale anticoagulantia; Werkingsmechanisme

      DOAC

  16. Heparinen, LMWH's

    Zorginstituut Nederland / Farmacotherapeutisch Kompas · Geneesmiddelgroep, geraadpleegd 9 november 2026

    Geraadpleegd:

    Open de bron: Heparinen, LMWH's (nieuw tabblad)

    https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepsteksten/heparinen__lmwh_s

    • Geneesmiddelenoverzicht heparinen, LMWH's

      LMWH

Geplande extracties bij gebruik van antitrombotica.

Geen berekening van een persoonlijk stop-, herstart- of overbruggingsschema.